KOLEKCJE WSPOMNIEŃ – Wystawa w ramach Cracow Art Week Krakers 2026
CRACOW ART WEEK KRAKERS 2026: ŁOWCY, ZBIERACZE, PRAKTYCY PRZYSZŁOŚCI
15. JUBILEUSZOWA EDYCJA, 23-30 kwietnia 2026
KOLEKCJE WSPOMNIEŃ
W przestrzeni dawnego szpitala, budynku II Kliniki Chorób Wewnętrznych U.J. na
ul. Kopernika 15, artyści znaleźli schronienie dla swoich obsesji, pasji i kreacji.
Klucze do wskrzeszonych przez nich światów ukryte są w skrupulatnie gromadzonych zbiorach przedmiotów i obrazów, przywoływanych w instalacjach, fotografiach, multimediach, rysunkach czy też malarstwie. Na osobiste kolekcje autorów składają się ulotne chwile wydobyte z labiryntów pamięci, zarówno te wzniosłe, wyjątkowe, jak i zwykłe, składające się na prozę życia, naznaczone cierpieniem oraz chorobą. To także kadry dostrzeżone czasem tylko kątem oka, rzeczy znalezione na śmietniku, podniszczone przedmioty, pamiątki. Wszystkie zostały umownie skatalogowane w poszczególnych pracach. Subiektywna decyzja autorów decydowała o ich wartości, zmieniała odpady w bezcenne tworzywo dla artystycznych działań.
Jak pisał Walter Benjamin, kolekcjoner nie tyle gromadzi przedmioty, ile buduje z nich osobiste uniwersum. Wyrywa je z ich pierwotnego obiegu i pozbawia wcześniejszej funkcji, tworząc z nich nowe układy znaczeń. W tym sensie przestrzeń dawnego szpitala staje się rozszerzoną metaforą kolekcji. Miejscem, gdzie rzeczy zostają na nowo opisane, zinterpretowane i włączone w inną narrację.
Przywołując swoje wizje, niektórzy wyabstrahowali cenne dla nich przedmioty niczym relikwie, inni sprofanowali je pomijając materialną wartość i poddając recyklingowi. Wykorzystane przez artystów przedmioty można podzielić na emocjonalne pamiątki, związane z różnymi etapami życia i przypadkowo odnalezione obiekty, które stają się punktem wyjścia do twórczych poszukiwań. Hipotetyczne rozwiązania tych detektywistycznych zagadek można próbować odnaleźć w dziełach. Niepozorny, mały detal wytycza w nich tory wspomnień, a dotyk czy spojrzenie, niczym proustowska magdalenka otwiera nieskończone przestrzenie wyobraźni, mistyfikacji oraz pola dla eksperymentu.
Do pokazu dołączone zostały także m.in. grafiki Józefa Gielniaka z II połowy XX wieku, z prywatnej kolekcji sztuki. Twórczość artysty silnie powiązana jest z chorobą i murami sanatorium przeciwgruźliczego Bukowiec w Kowarch na Dolnym Śląsku.
Zaproszeni do wystawy współcześni twórcy oraz inicjatorzy wydarzenia — zespół Sztuka, architektura, człowiek – odnieśli się także do kontekstu miejsca ekspozycji, naznaczonego śladami przeszłości. W przedmiotach i murach zapisany jest przecież ślad życia człowieka, a wrażliwość artysty pozwala odczytać z nich wyjątkowe narracje, a także zapisać nowe, kolejne warstwy historii.
Szpital to miejsce graniczne. Przestrzeń zawieszenia między chorobą a zdrowiem, obecnością a nieobecnością, nadzieją i stratą. To także archiwum ludzkich historii. Zapisanych w murach, przedmiotach, procedurach, dokumentacji. W kontekście wystawy Kolekcje wspomnień dawny szpital staje się metaforą pamięci: miejsca, w którym przechowywane są doświadczenia kruche, bolesne, często wyparte. Artyści wchodzą w dialog z tą przestrzenią, traktując ją nie jako neutralne tło, lecz jako aktywnego uczestnika narracji. Ich prace rezonują z historią miejsca: dotykają tematu cielesności, przemijania, rekonwalescencji i rekonstrukcji. W ten sposób kontekst architektoniczny nie jest jedynie scenografią – staje się współautorem wystawy.
PRACE NA WYSTAWIE
Marta Antoniak, Marcin Białas, Sebastian Bożek, Józef Gielniak, Agnieszka Dutka, Marcin Klag, Marzena Kolarz, Robert Kuśmirowski, Agnieszka Łukaszewska, Andrzej Najder, Natalia Nowacka, Przemysław Niemczewski, Mirosław Niesyto, Jacek Pasieczny, Adam Panasiewicz, Alicja Panasiewicz, Piotr Pandyra, Joanna Pawlik, Anna Pichura, Jakub Pierzchała, Dobrosława Rafalska, Mateusz Rafalski, Sania Rodobolska, Barbara Solecka, Bogna Sroka-Mucha, Łukasz Surowiec, Dominika Śniegocka, Artur Wabik, Witek Winek, Angelika Wojas, Marta Wojciechowska, Marcin Wojciechowski, Sebastian Wywiórski, Anna Zabdyrska, Magdalena Żmijowska
ZESPÓŁ KURATORSKI
Karolina Kolenda, Monika Kozioł-Sumera, Agnieszka Łukaszewska